MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ
*Motor üzerinde bulunan sabit parçalar: KÜLBÜTÖR KAPAĞI (supap muhafaza), SİLİNDİR KAPAĞI, SİLİNDİR BLOĞU, KARTER, CONTALAR (külbütör kapak contası, silindir kapak contası, karter contası) MANİFOLDLAR (emme ve eksoz) ve VOLAN MUHAFAZASI? dır.
*Motor üzerinde bulunan hareketli parçalar: PİSTON, SEGMANLAR (kompresyon basınç segmanı, yağ segmanı) BİYEL (piston kolu), KRANK MİLİ, VOLAN, KAM (eksantrik mili) ve SUPABLAR? dır.
*Enjektörden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlara DİZEL MOTORLAR denir. Yakıt olarak MOTORİN kullanılır.
*Karbüratör EMME MANİFOLDU üzerindedir.
*Araca gerekli elektriği üreten parça Şarj Dinamosu (ALTERNATÖR)? dür.
*Hareketini KAM (EKSANTRİK) Milinden alan Distribütörün görevi; ateşleme sırasına göre BUJİLERE elektrik dağıtmaktır.
*Aktarma organları sırası ile; KAVRAMA(Debriyaj), VİTES KUTUSU (Şanzıman), KARDAN MİLİ (Şaft), DİFERANSİYEL ve AKS? dır.
*Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran özelliklerden biri, RADYATÖR-SU POMPASININ olmamasıdır.
*ALTERNATÖR hareket yani mekanik enerjiyi, elektrik enerjisine çevirir.
*Yoldan dolayı meydana gelen titreşim ve darbeleri alan parçalar YAYLAR ve AMORTİSÖR? dür.
*BUJİ AYARLARI yanlış yapılmış ise eksoz dumanı SİYAH renkte çıkar.
*Motor yağ yakıyorsa eksoz?dan MAVİ renkte duman çıkar.
*KAMPANA fren sisteminin bir parçasıdır.
*Akümülatörün bakımı yapılırken, akü eleman kapak deliklerinin açık olup olmadığına, elektrolit seviyesine, akü yüzeyinin temizliğine bakılır.
*Akünün elektrolit seviyesi azalmış ise; SAF SU ilave edilir.
*Motor çalışmazken kontak anahtarı ateşleme durumunda unutulursa; ENDÜKSİYON BOBİNİ veya PLATİN yanar.
*Boğulmuş motoru çalıştırmak için bir süre beklenir veya gaz pedalına sonuna kadar basılarak MARŞ yapılır.
*Kullanma kılavuzuna göre aracın belirli km sonunda BUJİLERİ değiştirilir.
*Araç kış şartlarına hazırlanırken OTOMATİK JİGLE ve HAVA FİLTRESİ kışlık pozisyona çevrilir.
*Motorun çalışması sarsıntılı ise motor tekleme yapıyor denir. Sebebi ise buji kablolarından biri çıkmıştır.
*Benzinli bir motorda HAVA FİLTRESİ tıkalı ise; motor çok benzin yakar ve motor boğulur.
*Aracın farlarından biri veya hiçbiri yanmıyorsa far ampulü patlamış veya sigortalar atmış olabilir.
*Aracın soğutma suyu günlük kontrol edilir.
*Araçta motor yağı kontrol edilirken; kontak anahtarı kapatılır, yağın karter?e inmesi için 4?5 dk beklenir ve kontrol edilir.
*Motor yağının eksilme sebeplerinden biri KARTER CONTASININ yırtılmasıdır.
*Aracı çalıştırmak için marş yapıldığında marş motoru çalışmıyorsa AKÜMÜLATÖR KUTUP BAŞLARI ya OKSİTLENMİŞ ya da GEVŞEKTİR.
*Motor çalışırken yağ göstergesinde bir anormallik görülürse motor hemen durdurulur.
*Marşa basıldığında ?TIK? diye bir ses gelip marş motoru çalışmıyorsa AKÜ ZAYIFTIR, MARŞ MOTORU KÖMÜRLERİ AŞINMIŞTIR VEYA KUTUP BAŞLARI GEVŞEKTİR.
*Motor yağ değiştirileceği zaman motorun sıcak olmasına dikkat edilir.
*Marş anında aracın motoru rahat dönüyor fakat çalışmıyorsa yakıt sistemi ya da ateşleme sistemi arızalıdır.
*Aracı kullanırken yakıt tasarrufu sağlamak için HAVA FİLTRESİ, BUJİLER temizlenir.
*Vites kutusunun bakımı yapılırken YAĞINA bakılır.
*Vantilatör kayışı kopmuş ise; motor HARARET yapar.
*Yağ lambası araç çalışırken yanıyorsa sistemde yağ yoktur veya yağ müşirinin kablosu kısa devre olmuştur.
*Aracın hararet göstergesi çalışmıyorsa HARARET MÜŞİRİ arızalıdır.
*Aracın farlarından biri sönük yanıyorsa sebeplerinden biri; far kablo bağlantılarının gevşek olmasıdır.
*Fren hidrolik yağı, motor yağı, motor su seviyesi günlük kontrol edilir.
*Araç kullanırken yakıt tasarrufu sağlamak için eskimiş bujiler değiştirilmelidir.
*Motor çalışırken şarj ikaz lambası yanıyor ise ALTERNATÖR, konjektör veya kablo bağlantılarından biri arızalıdır.
*RÖLANTİ, KAPIŞ, HIZ, GÜÇ, JİKLE karbüratörde bulunan devrelerdir. Motorun çalışmasını düzenlerler.
*Motor sıcakken radyatöre su ilave etmek gerekiyorsa motor Rölantide çalışırken ILIK SU ilave edilir.
*Vantilatör kayışının koptuğu ilk önce ŞARJ göstergesinden anlaşılır.
*Motor bloğundaki su kanallarında çok miktarda paslanma ve kireçlenme olmuş ise motor fazla ısınır.
*Araçta yakıt tasarrufu sağlamak için aracın hızına göre uygun viteste gidilir.
*Ön lastiklerden biri yeni, diğeri eski ise fren yapıldığında araç bir tarafa çeker.
*Kışın akümülatörün donmaması ve sabahları kolay çalışması için AKÜMÜLATÖR TAM ŞARJ edilir.
*Akü plakaları arasında kısa devre varsa akü kendiliğinden boşalır.
*Motor çalışırken marş yapılırsa MARŞ DİŞLİSİ zarar görür.
*10?15 saniyeden fazla marş yapılırsa AKÜ boşalır ya da MARŞ MOTORU yanar.
*Motor çalışırken motorda basınçlı yağlamanın olup olmadığı YAĞ GÖSTERGESİNDEN anlaşılır.
*Motor yağ yakıyorsa segmanlar ve SİLİNDİR aşınmıştır.
*Aracın sinyal lambaları yanmıyorsa FLÂŞÖR arızalıdır.
*Aracın fren lambaları yanmıyorsa FREN MÜŞİRİ arızalıdır.
*Alternatörlü araçlarda elektrik kaynağı ile tamir yapılacağı zaman AKÜ KUTUP BAŞLARI sökülür.
*Elektronik sistem bulunan araçlarda asla akü takviyesi yapılmaz
*Benzinli ve Elektronik sistem bulunan araçlarda enjektör uyarı göstergesi sönmeden motor çalıştırılmaz.
*KATALİTİK KONVERTÖR kurşunsuz benzin ile çalışan araçlarda zehirli gazları çevreye zararsız hale getirmek için kullanılır.
*ECU: Elektronik Kumanda Ünitesi Anlamına Gelir. ARACIN BİLGİSAYARIDIR.
*Motor çalışırken şarj ikaz lambası yanıyorsa VANTİLATÖR KAYIŞI gevşektir.
*Soğutma sisteminde yeterli su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa TERMOSTAT arızalanmıştır.
*Çok sıcak radyatörün kapağı, radyatörün hava basıncı alındıktan sonra açılır.
*Vantilatör kayışı gevşek ise motor HARARET yapar.
*Vantilatör kayışı sıkı ise ALTERNATÖR YATAKLARI bozulur.
*Fan soğutucu (otomatik fanlı) bir araçta motor hararet yapıyorsa arıza FAN MOTORUNUN ELEKTRİK MÜŞİRİNDEDİR.
*JİGLE DEVRESİ açık olursa motor zengin karışım (yakıt miktarı fazla hava miktarı az) yakar.
*Araç kullanırken yakıt tasarrufu sağlamak için JİGLE DEVRESİ açık unutulmamalıdır.
*Fren AYARLARI sıkı olursa araç fazla yakıt yakar.
*Yeni bir araçta aracın 500?1500 km lik kullanım süresine RODAJ zamanı denir. Alıştırma zamanı doluncaya kadar ani duruş ve kalkış yapılmaz.
*Aracı ilk çalıştırma esnasında bir miktar gaz verdikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar basılır.
*Araçta Vites değiştirilirken debriyaja basılır.
*El freni çekili unutulup yola devam edilirse KAMPANA ısınır, fren tutmaz.
*Ayak (servis) frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler birlikte durur.
*Fren pedalına basıldığında aracın hızı azalmıyorsa fren hidrolik sisteminde hava vardır.
*Westinghouse fren sisteminde kontak kapatılırsa fren tutmaz.
*Vites kutusu ses yapıyorsa yağ kalmamıştır veya kavrama (debriyaj) pedalına iyi basılmamıştır.
*Debriyaj balatasının sıyrılarak aşınmasının sebebi ani ve sert kalkış yapmaktır.
*Lastikler devamlı orta kısmından aşınıyorsa havası fazladır.
*Ön lastiklerden biri dubles diğeri samyelli ise araç düz yolda bir tarafa çeker.
*Aracın lastikleri üzerinde bulunan rakamlar lastiğin ebatlarını gösterir.
*Su pompasının görevi; radyatördeki suyu basınçlı olarak su kanallarına göndermektir.
*Dizel motorlarda Enjeksiyon (mazot) pompasına basınçlı bir şekilde mazotu gönderen parça BESLEME POMPASI? dır.
*KAVRAMA, volan ile vites kutusu arasında bulunur.
*El freni, duran aracı sabitleştirir.
*Akümülatör bakımında, plakanın 1 cm üzerine kadar saf su konur.
*Akümülatör bakımında, elemanlar içerisindeki elektrolit seviyesine bakılır.
*Motor çalışırken ayağınızı gaz pedalından çekince aracın farları zayıflıyorsa bunun sebebi AKÜMÜLATÖRÜN zayıflamasıdır.
*Kontak açılıp marşa basıldığında Motor çalıştığı anda şarj lambası ve yağ lambasının sönmesi gerekir.
*Araç çalıştıktan sonra motor çalışma sıcaklığına gelmiyorsa TERMOSTAT bozuk olabilir.
*Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi VANTİLATÖR KAYIŞININ kopmasıdır.
*Ayak gaz pedalından çekilmiş vaziyette iken motorun çalıştığı devreye RÖLANTİ devresidir.
*Fren yapıldığında araç yavaşlamıyorsa hidrolik kalmamıştır.
*Araba lastiği değiştirilirken kriko ile kaldırılması durumunda EL FRENİ çekilir.
*Düz yolda normal hızla giderken araçta titreşimler varsa lastiklerde balansızlık vardır.
*BİJONLAR kuru bezle temizlenir.
*KARTER, yağlama yağına depoluk eder.
*Karlı havalarda çekici lastiklerin ikisine zincir takılır.
*Aracın direksiyon boşluğu artmışsa DİREKSİYON KUTUSU arızalıdır.
*HAVA FİLTRESİ karbüratöre giren havayı temizler.
*JİKLE KELEBEĞİ karbüratörün hava giriş deliği önünde bulunur.
*VANTİLATÖR KAYIŞI hareketini KRANK MİLİ KASNAĞINDAN alır.
*Motorun dönüş hareketini 90 derece çevirip akslara veren parça DİFERANSİYELDİR.
*Kullanma kılavuzuna göre belirli km sonunda aracın PLATİNİ değiştirilir.
*Benzinli motorda normal yanma olmamasının sebeplerinden biri PLATİN AYARININ bozuk olmasıdır.
*Akümülatör bakımında akümülatör kutup başlarının oksitleri temizlenir.
*Marşa basıldığında marş motoru çalışmaz, korna çalmazsa akümülatör kutup başları gevşektir.
*Aracın farları yanmıyorsa sigorta atmış olabilir. Sigorta yanmışsa yenisiyle değiştirilir.
*Farların bakımı yapılırken far ayarı yapılır.
*Alternatör kablo bağlantıları gevşek olursa motor çalışırken şarj lambası yanar.
*Motor çalışırken şarj lambası yanıyorsa alternatör kömürü aşınmış olabilir.
*Motor çok sıcaksa radyatöre konulacak su ılık ve kireçsiz olmalıdır.
*Vantilatör kayışına basıldığında 1.5 cm esnemelidir.
*Aracın termostatını çıkarırsak motor soğuk çalışır, geç ısınır, aşınmalar artar.
*Motorun hararet yapmasının sebeplerinden biri; motorun uygun viteste ve devirde kullanılmamasıdır.
*Aracın fazla yakıt sarfiyatı siyah eksoz dumanından anlaşılır.
*RADYATÖR soğutma suyuna depoluk eder.
*Soğuk motoru kolay çalıştırmak için zengin karışımı hazırlayan tertibata JİKLE denir.
* YAYLAR, süspansiyon sisteminin bir parçasıdır.
*Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı hava ile temizlenir.
*Yakıt içerisinde toz, pislik ve su varsa motor düzensiz ve tekleyerek çalışır.
*Akümülatörün iki kutup başına dokunacak şekilde bir madeni parça konursa, akü kısa devre olur ve patlar.
*Motor yağı kontrolünde yağ, yağ çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır.
*Radyatöre konulacak su, peteklerin üstünde olmalıdır.
*Radyatörde aşırı derecede su azalıyorsa, radyatör hortumlarında kaçak vardır.
*Yeni araçla aşırı hız yapılmaz.
*Aracın lastiklerine her binişte bakılır.
*İç lastiği olmayan lastiğe DUBLEKS LASTİK denir.
*Araç hareket halindeyken ayağın devamlı debriyaj üzerinde tutulması sonucu debriyaj balatası aşınır.
*Aracın lastik havası az ise, aracın enerji kaybı fazla olur, direksiyon zor döner.
*Isıdan dolayı lastik hava basınçları artmışsa lastik havasına hiç ellenmez.
*Debriyaj kaçıyorsa, debriyaj balatası yağlanmıştır.
*Soğuk havalarda el freni çekilirse fren balataları donarak yapışır.
*Aracın kampanaları aşırı ısınmış ise, fren ayarları bozuktur.
*Aracın ön takımları kontrol edilirken ROT BAŞLARINA bakılır.
*Motorda dört zaman EMME-SIKIŞTIRMA-ATEŞLEME-EGZOST şeklinde olur.
*Akümülatör voltajını 15.000-25.000 volt arasında yükselten parça ENDÜKSİYON BOBİNİDİR.
*Motor yağı motorun soğutulmasına yardımcı olur.
*Benzinle havayı 1/15 oranında karıştıran parça KARBÜRATÖRDÜR.
*Motora ilk hareketi veren MARŞ MOTORUDUR.
*Virajlarda tekerleğin farklı dönmesini sağlayan parça DİFERANSİYELDİR.
*Diferansiyelin hareketini tekerleğe ileten AKSTIR.
*Araca yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
*Ateşleme sisteminde PLATİN ve AVANS AYARLARI yapılır.
*Platin meme yapmışsa KONDANSATÖR arızalıdır, zımpara ile temizlenir.
*Bujiler ayarsız ise motor çekişten düşer.
*Hava filtresi tıkalı ise motor zengin karışımla çalışır.
*Eksoztan ses geliyorsa susturucu deliktir.
MOTOR SİSTEMLERİ
MARŞ SİSTEMİ
*Kontak anahtarı, akü, marş otomatiği, marş motoru, marş dişlisi, volan elemanlarıdır.
ŞARJ SİSTEMİ
*Vantilatör kayışı, alternatör, konjektör (regülatör), akü, şarj lambası elemanlarıdır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
*Akü, endüksiyon bobini, meksefe (kondansatör), distribütör, kablolar, buji elemanlarıdır.
YAKIT SİSTEMİ
*Yakıt deposu, yakıt otomatiği, filtre, karbüratör, emme ve egzost manifoldu, emme ve egzost subabı, susturucu elemanlarıdır.
SOĞUTMA SİSTEMİ
*Radyatör peteği, hortumlar, devridaim (su pompası), vantilatör kayışı, su kanalları, termostat, ısı müşiri, fan, hararet göstergesi elemanlarıdır.
YAĞLAMA SİSTEMİ
*Karter, yağ süzgeci, yağ pompası, yağ filtresi, yağ müşiri, yağ kanalları elemanlarıdır.
AYDINLATMA SİSTEMİ
*Kontak anahtarı, farlar, sinyal lambaları, ikaz lambaları (fren, geri vites, park, korna), sigortalar elemanlarıdır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
*Volan, kavrama (debriyaj), vites kutusu (şanzıman), şaft (kardan mili), diferansiyel, aks milleri, tekerlekler
DİREKSİYON SİSTEMİ
*Direksiyon simidi, direksiyon mili, direksiyon dişli kutusu, sektör kolu, rotlar, rot başları (rotil) elemanlarıdır.
FREN SİSTEMİ
*Fren pedalı, hidrolik yağı ve deposu, westinghouse, rekorlar (borular), ön fren diski ve balatalar, tekerlek silindiri, balatalar ve kampana elemanlarıdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
*Yaylar ve amortisörler elemanlarıdır.
İLKYARDIM
TRAFİK VE ÇEVRE BİLGİSİ
